Niby to taki detal. No bo, kto by tam zwracał uwagę na tak zwane błędy fleksyjne. Czyli związane z odmianą. A jednak, jeśli nosimy się z zamiarem nie kaleczenia mowy polskiej, to i takie przypadki warto byłoby znać. Tym bardziej, że jest to przypadek bardzo prosty, bo uniwersalny…

Uniwersalny, albowiem obydwie formy są prawidłowe. Możemy w dopełniaczu liczby mnogiej użyć zarówno pokoi, jak i pokojów, np:

„Na pierwszym piętrze starej kamienicy nie ma nawet dwóch względnie ładnych pokoi / pokojów”.

Znalazłem jeszcze dwa podobnie odmieniające się słowa: mecz / meczów, lub też złodziei / złodziejów.

Poniżej jeszcze deklinacja słowa pokój:

Incoming search terms:

• deklinacja słowa mecz

Bardzo często popełniany błąd językowy. Słowo „tudzież” w żadnym wypadku nie jest synonimem  słowa „albo”.

Słowo „tudzież” można zastąpić synonimami: także, też, również, oraz, i.

Przykładowe zdanie:

„Siatkarze tudzież koszykarze Warszawianki korzystają z sali sportowej Armatury”.

Problem w tym, iż wiele osób próbujących używać słowa „tudzież” w swoich wypowiedziach, tak naprawdę nie zna lub nie jest pewna jego znaczenia. A więc po co stosować coś, czego nie jesteśmy pewni?

„Tudzież” jest formą starszą i z powodzeniem może być zastąpione 5 nowszymi, wyżej wymienionymi przeze mnie synonimami.

A jeśli ktoś koniecznie pragnie stosować „tudzież”, to musi zapamiętać jego znaczenie, żeby się nie wygłupić.

Czy pogrubione wyrażenie zawarte w zdaniu: ”Tutaj pisze, że nie wolno się śmiać”, jest poprawne gramatycznie? Odpowiedź brzmi: nie.

Poprawną formą gramatyczną będzie: „Tutaj jest napisane, ze nie wolno się śmiać”.

Badacze tematu powiedzą zaraz, że przecież nie tak dawno forma ” tutaj pisze”, została uznana za dopuszczalną, ale …jest to forma potoczna.

Istnieje konieczność rozróżnienia języka potocznego i oficjalnego. Dlatego, jeśli chcemy posługiwać się klasyczną, nieskażoną polszczyzną, mówmy ” tutaj jest napisane”.

Ktoś mądry powiedział:

„Samo z siebie przecież nic nie pisze, tylko ktoś robi, jakaś osoba. On, ona lub ono na przykład pisze list.”

PS. Równie dobrze możemy uzyć słowa „poszłem”, zamiast „poszedłem” i argumentować to formą dopuszczalną w języku potocznym.

Incoming search terms:

• jak się pisze nie wolno

Niby można „ubrać sweter”. Ale od razu mówię, iż nie jest to wyrażenie w pełni zgodne z zasadami gramatycznymi. Jest to regionalizm małopolski.

Niektórzy by powiedzieli nawet, że jest to pozostałość po zaborze, który był na tej ziemi.

„Ubrać sweter” można z powodzeniem zastąpić wyrażeniami:

„Ubrać w sweter„.

Lub też

„założyć sweter”.

Takich form używają ludzie wszędzie poza terenem miasta Krakowa, i jego okolicami.

Regionalizmy mają to do siebie, iż nie są całkowicie wykluczone, aczkolwiek w języku literackim są niedopuszczalne.

Jest to bardzo często popełniany błąd.w pisowni. Tak się oczywiście wymawia wyżej wymienione wyrażenie: 10-cio metrowy. Jednak absolutnie nie mozna tak zapisywać.

Piszemy zawsze: 10-metrowy.

Przeglądając internet można znaleźć więcej tego typu błędów, na przykład:

20-sto lecie, a powinno być 20-lecie

Wystrzegajmy się tego typu prostych błędów, bo nie dość, że będziemy źle mówić, to jeszcze zarzucą nam niepoprawną gramatycznie pisownię.

W internecie jest tysiące forów, czy for internetowych? Często odwiedzamy fora, ale czy zastanawiamy się, jaka jest prawidłowa odmiana tego słowa?

Otóż zasady gramatyczne przewidują jako poprawne określenie ” forów”. Jeśli ktoś powie „for” to będzie źle, niepoprawnie.

Wyrażenie „forum” podobnie, jak sporo innych wyrazów, które zostały zapożyczone z obcego języka, w liczbie mnogiej dopełniacza posiada końcówkę „ów”.

Podajmy dwa inne przykłady:

album – albumów

muzeum – muzeów

Warto zapamiętać jedną zasadę, która pozwoli nam prawidłowo odmieniać , i używać wielu słów.

Incoming search terms:

• forów czy for

Dzisiaj słów parę o dwóch wyżej wymienionych słowach „bynajmniej” i „przynajmniej”. Słowa te absolutnie nie są synonimami. Ludzie bardzo często używają obu tych słów zamiennie, a to błąd. Równie często uzywaja słowa „bynajmniej” nie rozumiejąc jego znaczenia, i oczywiście popełniają gafę językową.

Słowo bynajmniej jest synonimem takich wyrażeń jak „wcale”, „zupełnie”, „ani trochę”.

Podajmy jakiś przykład:

„Jacek był wymagający wobec swoich pracowników, ale bynajmniej nie chamski”.

Z kolei słowo „przynajmniej” jest o wiele łatwiejsze w interpretacji, i generalnie używamy go w sposób prawidłowy, zgodny z zasadami gramatycznymi. Przykład:

” Wypij przynajmniej ciepłą herbatę, jeśli nie chcesz śniadania.”

Jak widzimy oba słowa naprawdę mają inne znaczenie. Podajmy jeszcze porównanie w jednym zdaniu:

„Raczej nikt nie lubi 30 stopniowych upałów, a bynajmniej / przynajmniej ja nie lubię”.

Wyraźnie widzimy, iż słowo „bynajmniej” nie pasuje do tego zdania. Dużo bardziej właściwym jest tutaj słowo „przynajmniej”.

Na koniec taka mała porada – lepiej nie używać zbyt często, albo wcale słów . zwrotów, których nie jesteśmy do końca pewni. Dla każdego słowa istnieją synonimy mniej skomplikowane, które mogą go zastąpić. Więc po co robić z siebie „gramatyczną ciapę”?

Może się to wydawać dziwne, ale jeszcze spora grupa ludzi używa dla określenia popularnego tworzywa sztucznego słowa „plastyk”, mówiąc na przykład plastykowa zabawka. A to błąd. Powinno być zdecydowanie „plastik” i plastikowa zabawka.

Jeżeli chcemy użyć słowa „plastyk”, to proszę bardzo, ale nie w odniesieniu do tworzywa sztucznego, tylko artysty. Rzemieślnika zajmującego się tworzeniem wyrobów plastikowych.

Ktoś nawet, gdzieś nadmienił, iż w podręcznikach szkolnych lat 70, 80 tych nagminnie było stosowane błędne określenie „plastyk.” No, cóż jak widać czasy komuny, to nie tylko lanie pałą na ulicach, ale też i bicie po głowie małych obywateli „pałą z plastyku.”

Incoming search terms:

• zabawki z plastiku

Kolejne naruszenie zasad gramatycznych, które Polacy w mowie potocznej wręcz uwielbiają stosować. Chodzi o potoczny zwrot „tylko i wyłącznie”.

Czy jest to zwrot prawidłowy? Oczywiście, że nie. A dlaczego? Otóż jedno i drugie słowo znaczą to samo. Więc albo użyjemy słowa „tylko”, albo „wyłącznie”.

W żadnym wypadku poprawność gramatyczna nie przewiduje łączenia tych dwóch słów w jeden zwrot.

Jak się wydaje osobie używającej tego zestawu słów, prawdopodobnie bardzo zależy na podkreśleniu wagi swojej wypowiedzi. Więc łączy „tylko” z „wyłącznie”, ażeby położyć nacisk. Zupełnie niepotrzebnie. Nie bądźmy, aż tak nadgorliwi!

Incoming search terms:

• czy tylko i wyłącznie jest bledem?
• tylko i wyłącznie błąd językowy

Ludzie często, nie tylko w mowie polskiej, mają skłonności do niepotrzebnego dodawania, rozbudowywania pewnych fraz. I tak jest też w tym przypadku.

Wyrażenie ” każdym bądź razie” jest uznawane za niepoprawne. Wystarczy powiedzieć „w każdym razie”, i to jest jak najbardziej właściwe.

Niestety potoczna mowa polska wprowadziła i „zaadoptowała” tak dużą liczbę wyrażeń niepoprawnych gramatycznie, że na co dzień nie zdajemy sobie sprawy, że mówimy źle.

Czy zdanie tytułowe napisane jest z błędem, czy nie? Oczywiście, że z błędem. Prawidłowo powinno być „wszech czasów”. Czyli jest to zwrot pisany rozdzielnie.

To, że przeciętny Kowalski o tym nie wie, to jeszcze nic. Okazuje się, że bardzo często nie wiedzą o tym nawet komentatorzy sportowi, publicyści i inni ludzie teoretycznie dobrze wykształceni.

Generalnie wszyscy mamy spore problemy z pisaniem słów tego typu. Często nie wiemy, czy powinno się pisać jakiś wyraz razem, czy osobno.

Incoming search terms:

• najlepszy biegacz

Polacy nagminnie używają sformułowania „większa połowa”. My po po prostu uwielbiamy mówić w ten sposób. Ale przecież „połowa” nie może być „większa” od połowy.! Jedna połowa jest dokładnie taka sama jak druga. Połówki są identyczne. Chcemy czy nie, jest to forma niepoprawna.

Jeżeli planujemy użyć tego typu zwrotu możemy to zrobić przynajmniej na 3 sposoby, które są poprawne:

„ponad połowa”

„większość”

„większa część”

Czasem warto się zastanowić chwilę, jak daleko nasza mowa potoczna odbiega od zasad gramatycznych.

Incoming search terms:

• formy typu większa połowa
• sformulowania wieksza polowa
• większa połowa
• większa połowa bledy jezykowe

Pytałem się niejednej osoby, i każda niestety odpowiadała błędnie na pytanie, czy ma być „lubiał”, czy „lubił?” Oczywiście, że nie możemy inaczej powiedzieć, jak tylko „lubił”

Zasady gramatyczne jasno i wyraźnie mówią, iż czasownik „lubić” ma w wygłosie zakończenie „ić”, a nie „eć”. Przy okazji dobrze byłoby to sobie zapamiętać.

Ktoś mądry skomentował kiedyś program, nie tak dawno jeszcze nadawany przez polską telewizję „Europa da się lubić.”  Rzekł:

„Może nie jest to rewelacyjny program, co najwyżej dobry, ale medal trzeba im dać za krzewienie poprawnej polszczyzny”.

No bo głupio brzmiało by „Europa da się lubieć”, nieprawdaż?

Niby, wydawałoby się prosta sprawa. W zasadzie codziennie wymawiamy to wyrażenie, ale czy faktycznie wiemy, jak poprawnie powinno być ono zapisywane?

Czy pisać razem, czyli „napewno”, czy też osobno, a więc „na pewno.” Oczywiście jedyną poprawną formą jest ” na pewno” pisane oddzielnie.

O ile edytor tekstowy podkreśli nam błąd, gdy napiszemy to wyrażenie razem, to już tak dobrze nie będzie, kiedy będziemy wypełniać jakiś dokument ołówkiem ręcznie. Wtedy musimy się pilnować i na pewno na pewno napisać osobno.

Incoming search terms:

• na pewno czy napewno
• na pewno o napewno

Większość ludzi, jakich znam powiedziałaby „po najmniejszej linii oporu”. Ja również raczej nigdy się nie zastanawiałem, czy ta forma jest poprawna. Po prostu tak mówiłem, i już. A to się okazuje zupełnie co innego. Otóż formą poprawną jest:

„iść po linii najmniejszego oporu.”

Aż dziwnie brzmi, prawda? Ale to jest najbardziej właściwa forma tego powiedzenia. Bo w rzeczy samej chodzi przecież o „najmniejszy opór”, a nie o „najmniejszą linię”. W mowie potocznej powiedzenie to, już dawno temu zostało niepoprawnie przekręcone.

Tylko nieliczni zastanawiają się nad tym, czy zwroty i wyrażenia, które wymawiamy na co dzień są prawidłowe, czy nie. Jeśli nawet mówimy niepoprawnie, to rzadko ktoś komuś zwróci uwagę. A czasami warto.

Incoming search terms:

• linia najmniejszego oporu
• po najmniejszej linii oporu