Szablon do WordPress

Dra czy dr.? Doktor doktora doktoryzuje!

Dra czy dr.? Doktor doktora doktoryzuje

Doktor to stopień naukowy.

Słowo to pochodzi z języka łacińskiego doctor, co znaczy „nauczyciel” => od czasownika docēre = „uczyć”. (Porównaj niemiecki czasownik dozieren = „wykładać”.)

Co ciekawe, stopnie naukowe w Polsce są tylko dwa:

doktor i doktor habilitowany.

Przed stopniem naukowymtytuły zawodowe, niezbędne do otrzymania stopnia naukowego:

licencjat, magister, magister inżynier, lekarz medycyny, lekarz weterynarii i inne.

Po stopniu naukowym jest tytuł naukowy profesora, przyznawany przez Prezydenta RP.

Tytułu naukowego profesora nie należy mylić ze stanowiskami uczelnianymi profesora nadzwyczajnego i profesora zwyczajnego, przewidzianymi dla pracowników naukowych, posiadających stopień naukowy doktora habilitowanego, lub tytuł naukowy profesora.

Uff… przed przystąpieniem do tego artykułu sam nie wiedziałem o różnicach pomiędzy tytułem zawodowym, stopniem zawodowym, tytułem naukowym, a stanowiskiem na uczelni.

Więcej o stopniach naukowych i tytule naukowym możesz przeczytać w Internetowym Systemie Aktów Prawnych.

Wróćmy jednak do zasadniczego tematu tego artykułu:

Jak poprawnie pisać skrótowce od doktorskiego stopnia naukowego i jak je (jeśli w ogóle) odmieniać?

Po raz pierwszy temat ten pojawił się przy okazji konferencji, organizowanej przez moją żonę i przeze mnie w marcu tego roku.

Głównym Prelegentem był wówczas profesor doktor habilitowany, w skrócie prof. dr hab. Marek Szopa.

Dlaczego dwa z powyższych skrótowców są zakończone kropką, a jeden nie? Otóż:

Po skrótowcu zakończonym ostatnią literą skracanego wyrazu (w tym przypadku; doktor), kropki nie ma!

Natomiast po skrótowcu niezakończonym literą skracanego wyrazu (profesor, habilitowany), kropka być musi!

„Doktorowe schody” zaczynają się w momencie deklinacji skrótowca. Tak! Skrótowce można deklinować, nawet na dwa sposoby!

Oto prosty przykład w dwóch wariantach:

„Podczas konferencji spotkałem się z drem Blendowskim.”, lub:

„Podczas konferencji spotkałem się z dr. Blendowskim.”

Skąd w drugim przykładzie kropka po „dr”?

Skrótowiec dr w przypadkach zależnych (w powyższym kontekście jest to narzędnik: z kim? z czym?) nie kończy się ostatnią literą skracanego wyrazu. Zatem, po ostatniej literze skracanego wyrazu w mianowniku, stawiamy kropkę.

„z doktorem” = „z dr.”

Możemy też, w przypadkach zależnych (czyli wszystkich, z wyjątkiem mianownika i wołacza), do skrótu dr dodać końcówkę fleksyjną, przypisaną do pełnej wersji „doktora”, czyli:

Liczba pojedyncza

MIANOWNIK: doktor / dr

DOPEŁNIACZ: doktora / dra

CELOWNIK: doktorowi / drowi

BIERNIK: doktora / dra

NARZĘDNIK: z doktorem / drem

MIEJSCOWNIK: o doktorze / drze

WOŁACZ: doktorze! / drze! *

Liczba mnoga

MIANOWNIK: doktorowie / dr

DOPEŁNIACZ: doktorów/ drów

CELOWNIK: doktorom / drom

BIERNIK: doktorów / drów

NARZĘDNIK: z doktorami / drami

MIEJSCOWNIK: o doktorach / drach

WOŁACZ: doktorowie! / drowie! *

 

* Mam szczere wątpliwości, czy odmiany skrótowców w wołaczu są zasadne, dlatego skreśliłem je. Przypadek wołacz, jak sama nazwa wskazuje, wywodzi się pierwotnie z języka mówionego. Zwracamy się do kogoś w ten sposób:

„Panie doktorze!” / „Panowie doktorowie!”

Można oczywiście przenieść zwrot werbalny na język pisany, np. stosując apel do lekarzy w stopniu doktora, w prasie lokalnej:

„Panowie doktorowie! Nie przepisujcie tak wielu lekarstw!”

Wątpię, by forma pisana:

„Panowie drowie! Nie przepisujcie tak wielu lekarstw!”

była poprawna, bo na pewno zrozumiała nie jest. ;-)

***

Jeśli dla kogoś z Was powyższe konstrukcje fleksyjne skrótów wydają się językowo dziwaczne (dla mnie osobiście tak), można uprościć sobie życie, stosując alternatywne wersje z kropką. W każdym przypadku zależnym liczby pojedynczej odmiana jest taka sama:

dr.

WSKAZÓWKA #1

Mianownik skrótowca dr w liczbie mnogiej piszemy:

dr dr

Pozostałe przypadki zależne natomiast w formie:

dr. dr.

WSKAZÓWKA #2

Jeśli doktor jest kobietą, tego stopnia naukowego nie odmieniamy:

M: To jest doktor Poprawna.

D: Brakuje doktor Poprawnej.

C: Dziwię się doktor Poprawnej.

B: Podziwiam doktor Poprawną.

N: Rozmawiam z doktor Poprawną.

Msc: O doktor Poprawnej wiele się pisze.

W: Doktor Poprawna!

***

Zamknijmy klamrą etymologiczną temat doktora i, dla relaksu umysłu, popatrzmy na inne neologizmy, mające swój źródłosłów w doktorze, czyli w „nauczycielu”…

  • doktoryzować = nadać komuś tytuł doktora
  • doktoryzować się = uzyskać stopień doktora
  • doktoryzowanie = forma rzeczownikowa czasownika doktoryzować

A na koniec KONKURS! Kto znajdzie najdłuższy w Polsce tytuł naukowy? Mój typ poniżej:

Prof. n. tech. dr hab. n. fiz. inż. lek. med.

Proszę o propozycje w komentarzach! :-)

Pozdrawiam!

Włodzimierz

Osoby, które weszły na ten wpis, wpisywały w wyszukiwarce Google często poniższe frazy kluczowe:

  • doktor
  • dra doktor

4

  1. Można jeszcze dodać dr h. c. mult. (doktor habilitowany multi). A czy funkcjonuje JM rec. UJ i reszta skrótów?

    • Pomyłka. W nawiasie chodziło oczywiście (doktor honoris causa multi).

  2. Ściśle rzecz biorąc, nie ma tytułu „lekarz medycyny”, jest lekarz.

  3. Jeszcze trzeba dodać prof. n. PAN (nadzwyczajny czyli wstępujący do Polskiej Akademii Nauk lub zwyczajny czyli członek PAN).
    A po nazwisku jeszcze poseł VIII kad.

Odpowiedz na „JacekAnuluj pisanie odpowiedzi

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Subskrybuj kanał RSS

subskrybuj kanał RSS bloga o błędach językowych

PRZYJACIELE i PARTNERZY:

Szkolenia dla firm

Akcesoria do tabletów

Kosmetyki i suplementy dla Twojego zdrowia

 Podróże Inspiracje Biznesy