także czy tak że

Bardzo często spotykam w źródłach pisanych błędne użycie partykuły także.

Słowo także nagminnie mylone jest z połączeniem przysłówka tak i spójnika że = tak że (pisane rozdzielnie).

Poniżej przytaczam jeden z wielu autentycznych przykładów błędnego użycia słowa także. Zapamiętałem poniższe zdanie, bo zostało opublikowane w Internecie przez ukochane kino z mojego rodzinnego miasta, z lat dzieciństwa. Tekst brzmi tak:

„Za kilka chwil uruchomimy sprzedaż biletów na wydarzenie.

Nie przewidujemy rezerwacji miejsc, także zapraszamy do sprzedaży online lub w kasie kina.”

także czy tak że

Jak powinno brzmieć poprawnie ostatnie zdanie?

  • „Nie przewidujemy rezerwacji miejsc, tak że zapraszamy do sprzedaży online lub w kasie kina.”

Dlaczego?

Bo tak że jest synonimem zwrotów zatem, toteż, a więc,

natomiast także jest synonimiczny ze słowami również, też.

Zróbmy mały eksperyment: zamieńmy prawidłowy zwrot tak że w powyższym zdaniu na adekwatny zamiennik zatem. Zdanie przybierze wtedy następującą formę:

  • „Nie przewidujemy rezerwacji miejsc, zatem zapraszamy do sprzedaży online lub w kasie kina.”

A co będzie, jeśli zamienimy błędne słowo także, użyte w oryginalnym zdaniu na jego synonim również? Zobaczmy:

  • „Nie przewidujemy rezerwacji miejsc, również zapraszamy do sprzedaży online lub w kasie kina.”

Dysonans semantyczny razi w oczy – powstaje zupełnie inny przekaz!

Jeszcze jedna istotna uwaga, dotycząca interpunkcji. Przyjrzyjmy się raz jeszcze temu zdaniu:

  • „Nie przewidujemy rezerwacji miejsc, tak że zapraszamy do sprzedaży online lub w kasie kina.”

Zaraz zaraz, czy przed spójnikiem że nie powinien być postawiony przecinek?

Otóż, w tym przypadku, nie! Wyrażenie tak że należy albowiem do zdania podrzędnego, jest jego spójnikiem, przecinek stawiamy zatem po akcencie zdaniowym.

Podszedłem do tematu tego wpisu (jak zresztą do każdego innego :-) ) z dużym zaangażowaniem, albowiem interpunkcja zawsze była moją słabą stroną, dlatego też skupiłem się mocno na kwestii przecinka przed że.

Wprawdzie jedna z naczelnych zasad gramatyki, wynoszonych już ze szkoły podstawowej mówi, że przed „że” należy stawiać przecinek, ale nie dotyczy to słowa „że” jako takiego, lecz całej konstrukcji syntaktycznej zdań podrzędnie złożonych, których częścią jest spójnik „że” .

Powróćmy na chwilkę do tematu akcentu zdaniowego w kontekście przytaczanego powyżej zdania:

  • „Nie przewidujemy rezerwacji miejsc, tak że zapraszamy do sprzedaży online lub w kasie kina.”

Akcent zdaniowy pada w tym przypadku na słowo miejsc, zatem to po nim stawiamy przecinek. Gdyby na słowo tak padał akcent zdaniowy, to właśnie po nim należałoby postawić ten znak interpunkcyjny.

Spróbujmy przerobić to zdanie tak, żeby móc postawić przecinek przed „że” . Hmmm, może w ten sposób:

  • „Rezerwację miejsc przewidzieliśmy tak, że każdy chętny powinien kupić bilet w sprzedaży online lub w kasie kina.”

Jak nietrudno się domyślić, akcent zdaniowy w tym przypadku padł na tak.

Przy okazji: drugie zdanie brzmi bardziej marketingowo i „prokliencko”, mimo iż przekaz jest w zasadzie taki sam!

Z wyrażeniem tak że jest tak samo, jak z wyrażeniami taki że, dlatego że

To, gdzie stawiamy przecinek, zależy od konstrukcji składniowej, w której że udział bierze.

Myśl na koniec dnia dla Interpunkcyjnych: „Samo że wiosny nie czyni!” :-)

Pozdrawiam!

Włodzimierz

Osoby, które weszły na ten wpis, wpisywały w wyszukiwarce Google często poniższe frazy kluczowe:

  • bledy interpunkcyjne
  • czy nie stawianie przecinkow jest blendem ortograficznym
  • jak sie pisze także razem czy osobno