Przeglądasz kategorię: Błędy składniowe

Błędy składniowe

Wyjaśnijmy najpierw pojęcie, jakim jest składnia. Otóż jest to dział gramatyki, który bada funkcję wyrazu w zdaniu, układ zdania i jego budowę.
Z błędami składniowym jest tak, że niektóre z nich jest zauważyć bardzo łatwo, np.
"Oprowadzała nas niemiecka przewodniczka po Krakowie."
W zdaniu tym wyraźnie nie pasuje kolejność wyrazów. Po prostu układ zdania jest nieprawidłowy, bo powinno być:
"Niemiecka przewodniczka oprowadzała nas po Krakowie."

Są jednak takie błędy składniowe, które rozpoznać jest już o wiele trudniej, bo trzeba do tego wiedzy specjalistycznej. Trzeba być filologiem znającym dobrze zasady gramatyki, lub chociażby pasjonatem mowy polskiej, który uparcie drąży wszelkie wątpliwości językowe.

Weźmy takie wyrażenie:
"Mieszkam na ulicy Chabrowej."
Czy pogrubiona konstrukcja jest użyta prawidłowo? Otóż większość słowników i opracowań twierdzi, że nie, bo prawidłowo powinno być: "przy ulicy".

Inny przypadek:
"Jestem na trzecim roku studiów dydaktycznych"
jest nieco dyskusyjny. Specjaliści dowodzą, iż forma bardziej prawidłowa powinna brzmieć "w trzecim roku". Jednak konstrukcja pierwsza już tak głęboko weszła w mowę polską, że trudno się do niej przekonać.

Istnieją również przypadki bardziej skomplikowane, bo... dwutorowe, nazwijmy to. O co chodzi? Otóż pewne wyrażenia można stosować wymiennie i obie formy będą poprawne. Na przykład:
"nowe renault pozwoli cieszyć się wolnością"
jak również:
"nowy renault pozwoli cieszyć się wolnością"
Rzeczownik "renault" jest dwurodzajowy, to znaczy męski i nijaki, i dlatego oba użycia są poprawne gramatycznie.

Składnia języka polskiego jest jednym z najbardziej dyskusyjnych działów gramatyki, bo w wielu przypadkach do dzisiaj toczą się spory językoznawców, i pewnie będą się toczyć nadal.


Artykuły (wpisy) znajdujące się w tej kategorii:

Błędy składniowe

Święta Wielkanocy, Wielkiejnocy, czy Wielkiej Nocy?

Święta Wielkanocy, Wielkiejnocy, czy Wielkiej Nocy?

Wielkanoc to najstarsze i najważniejsze święto chrześcijańskie, upamiętniające zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa. Obchodzone jest w pierwszą niedzielę po pierwszej wiosennej pełni księżyca, przypadającej po 21 marca (czyli dacie kalendarzowej wiosny). To tłumaczy, dlaczego święto to jest ruchome i w każdym roku przypada w innym dniu. Samo słowo Wielkanoc powstało przez połączenie przymiotnika wielka z rzeczownikiem noc i pierwotnie była używana...

Czytaj Więcej

Pomarańcz czy pomarańcza?

Pomarańcz czy pomarańcza?

Odkąd pamiętam, na ten elipsoidalny, pomarszczony, słodko-kwaśny w smaku owoc zawsze mówiłem: „ten pomarańcz”. Gramatycznie byłem jak najbardziej poprawny tyle, że … nie o owocu była ta mowa! Ten pomarańcz to kolor pomarańczowy. Ta pomarańcza to owoc i / lub drzewo rodzące takie owoce. Ten pomarańcz w znaczeniu „owoc” jest błędem, ewentualnie regionalizmem (preferowanym przeze mnie przez lata nieświadomości)....

Czytaj Więcej

„Spieprzaj dziadu” czy „Spieprzaj dziadzie”?

„Spieprzaj dziadu” czy „Spieprzaj dziadzie”?

„Spieprzaj dziadu!” to zwrot poprawny czy błędny? Zaznaczam, że nie chodzi mi o formę trybu rozkazującego czasownika „spieprzać”,  pochodnego od czynności przyprawiania potraw, lecz o prawidłowość formy wołacza rzeczownika „dziad”. Odpowiedź znam i zaraz Wam zdradzę, skupmy się jednak przez chwilę na samym znaczeniu słowa „dziad”. Jak podaje Słownik Języka Polskiego i inne źródła, dziad ma...

Czytaj Więcej

Półtora czy półtorej?

Półtora czy półtorej?

Półtora czy półtorej? Oto jest pytanie… Dzień dobry! Na początek pytanie na rozgrzewkę, które sam sobie często zadaję: „Skąd się w ogóle wzięło słowo półtora?” Otóż, pierwowzorem dzisiejszego półtora na określenie liczebnika ułamkowego 1,5 (jeden i pół) jest dawna forma pół wtora => półwtora. Jak podaje Słownik Języka Polskiego PWN, analogiczną budowę miały kiedyś wyrazy półtrzecia na określenie liczby 2,5 (dwa i pół),...

Czytaj Więcej

Dwu czy dwóch? Dwóch czy dwoje?

Dwu czy dwóch? Dwóch czy dwoje?

Dwu czy dwóch? Dwóch czy dwoje? Dwa pozornie proste pytania zadane w temacie tego artykułu, po wnikliwej analizie okazują się być tylko przedsionkiem do komnaty nieogarniętej wiedzy. Zaproszeniem do poznania źródeł uznanych dziś kanonów poprawności: prasłowiańszczyzny (uwielbiam dźwięk tego słowa). Brzmi groźnie. Gotowi na nową wiedzę? Zacznijmy od początku. Dwa to liczebnik. Jeżeli kupujemy w sklepie dwa kilo mąki lub wykonujemy dwie czynności...

Czytaj Więcej

Zapraszam Państwa czy Zapraszam Państwo?

Zapraszam Państwa czy Zapraszam Państwo?

Temat deklinacji słowa „Państwo” pojawił się u mnie po raz pierwszy w korespondencji służbowej. Jak napisać: #1 „Zapraszam Państwo na Konferencję…” czy też #2 „Zapraszam Państwa na Konferencję…” Odpowiedź właściwa to wariant drugi: „Zapraszam Państwa na konferencję…” Dlaczego? Bo „państwo ” „Państwu” nierówne. Słowo „państwo” może oznaczać...

Czytaj Więcej
Strona 1 z 212

Subskrybuj kanał RSS

subskrybuj kanał RSS bloga o błędach językowych

PRZYJACIELE i PARTNERZY:

Szkolenia dla firm

Akcesoria do tabletów

 Drewniany Domek Letniskowy

Kosmetyki i suplementy dla Twojego zdrowia

 Podróże Inspiracje Biznesy